De discussie rondom bitcoin en haram: hoe kijken moslims naar deze digitale munt?

De islamitische regels voor geld en handel

Volgens de islam zijn er strikte richtlijnen voor hoe geld verdiend, gebruikt en verhandeld mag worden. Rente nemen of vragen (riba) is niet toegestaan en er wordt veel belang gehecht aan eerlijkheid in handel. Producten of handelingen die te veel onzekerheid of gokken bevatten, zijn vaak haram. Dit geldt ook voor investeringen die erg onduidelijk of riskant zijn. Moslims moeten voorkomen dat zij geld verdienen op manieren die onduidelijk zijn, speculatief of die anderen schade kunnen opleveren.

Waarom sommige moslimgeleerden bitcoin haram vinden

Veel islamitische geleerden hebben zich uitgesproken over bitcoin en andere cryptovaluta. Zij vinden deze vormen van digitaal geld soms haram, vooral vanwege het speculatieve karakter. De waarde van bitcoin kan namelijk sterk wisselen. Sommige mensen zien bitcoin daarom als een vorm van gokken of als te risicovol. In de islam is gokken niet toegestaan omdat men dan afhankelijk wordt van geluk in plaats van werk of handel. Ook is er kritiek op het feit dat bitcoin geen tastbare waarde heeft. In traditionele islamitische handel speelt het idee van intrinsieke waarde, dus waarvoor iets echt gebruikt kan worden, een belangrijke rol. Omdat bitcoin alleen digitaal bestaat zonder fysieke vorm of gebruikswaarde, vinden sommige geleerden het niet geschikt als geldmiddel.

Argumenten waarom bitcoin niet altijd haram hoeft te zijn

Toch zijn er ook andere opvattingen. Sommige geleerden en mosliminvesteerders vinden dat bitcoin niet per definitie verboden is. Ze vergelijken bitcoin met valuta zoals de euro of dollar, die op zichzelf ook geen waarde hebben zonder vertrouwen van gebruikers. Volgens deze groep is het belangrijkste of de handel eerlijk verloopt en er geen sprake is van rente of andere verboden praktijken. Als iemand bitcoin koopt, opslaat en gebruikt zonder te speculeren, kan het volgens deze geleerden wel toegestaan zijn. Het gaat dan dus vooral om de manier waarop men bitcoin gebruikt: wie bitcoin gebruikt als betaalmiddel voor producten of diensten, en niet als gok of om snel rijk te worden, zou volgens bepaalde religieuze opvattingen niet in strijd met islamitische regels handelen.

De rol van speculatie en risico

Een punt van aandacht blijft het hoge risico op verlies door de grote schommelingen in waarde. Veel mensen kopen en verkopen bitcoin omdat ze hopen op snel veel geld te verdienen. Dit lijkt op gokken, en dat is niet toegestaan binnen de islam. Langdurig investeren in bitcoin zonder te verkopen zodra de waarde stijgt, wordt door sommigen gezien als minder riskant en dus minder omstreden. Wie zich vooral richt op het gebruik van bitcoin als betaalmiddel en niet als investering, krijgt minder te maken met de islamitische bezwaren rondom gokken of onzekerheid. Ook waarschuwen veel geleerden voor mogelijke fraude, witwassen of andere illegale handelingen met cryptomunten. Dat zijn ook redenen waarom men bitcoin weleens haram noemt.

De keuze voor iedere moslim

Doordat het onderwerp zo nieuw en ingewikkeld is, bestaat er nog geen wereldwijd eenduidig antwoord op de vraag of bitcoin haram is. Moslims die met bitcoin willen werken, zullen goed moeten letten op wat toegestaan is in hun eigen land, gemeenschap of door hun religieuze leider. Voor sommigen is het verstandig om voorzichtig te zijn en alleen die dingen te doen waarvan men zeker is dat ze halal zijn. Nog altijd zijn er ontwikkelingen in de wereld van cryptomunten en blijven de meningen zich ontwikkelen. Vaak zoeken mensen advies bij vertrouwde kennis of spirituele leiders voordat zij besluiten om met bitcoin te werken.

Veelgestelde vragen over bitcoin en haram

• Is de handel in andere cryptomunten, zoals ethereum, ook haram?

  Voor veel andere cryptocurrencies geldt ongeveer hetzelfde als voor bitcoin. De islamitische regels over risico, speculatie en eerlijkheid in handel zijn ook op andere cryptomunten van toepassing.

• Is investeren in bitcoin hetzelfde als gokken?

  Investeren in bitcoin lijkt op gokken als het vooral gericht is op snel winst maken door de prijsverschillen. Wie bitcoin vooral gebruikt als betaalmiddel loopt minder risico op gokgedrag volgens sommige opvattingen.

• Welke factoren maken bitcoin volgens sommige moslims haram?

  De belangrijkste redenen zijn de grote waardeschommelingen, het risico op verlies, het gebrek aan tastbare waarde en de kans op fraude of illegale handel.

• Waar kan ik terecht voor advies over bitcoin en halal of haram?

  Mensen die twijfelen over de vraag of iets toegestaan is volgens hun geloof kunnen het beste advies vragen aan een imam, islamitische geleerde of een specialist in islamitische financiën in hun eigen omgeving.