Stel je een groot notitieboek voor dat duizenden mensen tegelijk bijhouden. Iedereen kan meelezen, niemand kan iets stiekem aanpassen. Dat is precies hoe blockchain technologie werkt. Het is een manier om gegevens op te slaan in een keten van blokken, verspreid over veel computers tegelijk, zonder dat één persoon of organisatie de baas is over die gegevens.
Wat is een blockchain precies?
Een blockchain is een database die bestaat uit een reeks blokken. Elk blok bevat een aantal goedgekeurde transacties of andere gegevens. Zodra een blok vol is, wordt het vastgemaakt aan het vorige blok. Zo ontstaat een keten van blokken, vandaar de naam blokketen of blokkenketen.
Die keten wordt niet op één plek opgeslagen, maar tegelijk op heel veel computers wereldwijd. Elk van die computers heeft een kopie van de volledige keten. Dat maakt het systeem moeilijk te hacken. Als iemand één blok probeert te veranderen, klopt dat niet meer met alle andere kopieën. Het netwerk pikt dat meteen op.
Hoe worden nieuwe blokken toegevoegd?
Nieuwe transacties komen eerst in een wachtrij terecht. Een groep deelnemers in het netwerk controleert of de transacties kloppen. Zijn ze goedgekeurd, dan worden ze samengevoegd in een nieuw blok. Dat blok krijgt een unieke code, een soort digitale vingerafdruk. Daarna wordt het blok aan de keten toegevoegd en is het niet meer te verwijderen of aan te passen.
Alle informatie wordt opgeslagen met behulp van cryptografie. Dat is een wiskundige methode om gegevens te versleutelen. Daardoor kan niemand zomaar meelezen wat er in de blokken staat, of gegevens stiekem aanpassen.
Waarvoor wordt blockchain gebruikt?
De bekendste toepassing is cryptocurrency. Digitale betaalmiddelen zoals Bitcoin maken gebruik van blockchain technologie om betalingen bij te houden zonder dat een bank daarvoor nodig is. Iedere betaling wordt als een transactie in de keten opgeslagen.
Maar blockchain wordt ook buiten de financiële wereld gebruikt. Denk aan:
- Het bijhouden van eigendomsrechten, bijvoorbeeld van kunst of muziek
- Het controleren van de herkomst van producten in een supply chain
- Slimme contracten die automatisch uitvoeren zodra aan bepaalde voorwaarden is voldaan
- Het veilig opslaan van medische gegevens
- Digitale identiteitsbewijzen
Wat zijn de voordelen van blockchain?
Het grote voordeel is transparantie gecombineerd met veiligheid. Iedereen in het netwerk kan de keten inzien, maar niemand kan er stiekem iets in veranderen. Er is geen centrale partij nodig, zoals een bank of overheid, om het systeem te bewaken.
Doordat alles automatisch wordt gecontroleerd door het netwerk zelf, zijn er minder tussenpersonen nodig. Dat kan processen sneller en goedkoper maken. Ook biedt blockchain een hoge mate van betrouwbaarheid: wat eenmaal in de keten staat, blijft staan.
Zijn er ook nadelen?
Ja, zeker. Blockchain systemen gebruiken veel rekenkracht en daarmee ook veel energie. Dat is een punt van kritiek, zeker als het gaat om het milieu. De Nederlandsche Bank geeft aan dat blockchain technologie nog niet voldoet aan de zeer hoge eisen die gelden voor een financiële marktinfrastructuur, onder meer op het gebied van duurzaamheid.
Daarnaast is de technologie voor veel mensen nog moeilijk te begrijpen. En omdat er geen centrale partij is, is er ook niemand die je helpt als er iets misgaat. Ben je je toegangscode kwijt? Dan ben je je gegevens of crypto’s ook kwijt.
Is blockchain hetzelfde als crypto?
Nee, dat is een veelgemaakte vergissing. Blockchain is de onderliggende technologie. Cryptocurrency is één van de toepassingen die gebruikmaakt van die technologie. Vergelijk het met het internet en e-mail: e-mail maakt gebruik van het internet, maar het internet is veel meer dan alleen e-mail. Zo is blockchain veel meer dan alleen crypto.
De toekomst van blockchain
Blockchain staat nog in de kinderschoenen als het gaat om brede toepassing. Veel bedrijven en overheden onderzoeken hoe ze de technologie kunnen inzetten. De uitdaging zit vooral in schaalbaarheid, energieverbruik en regelgeving. Toch zien veel experts mogelijkheden in sectoren als de gezondheidszorg, logistiek en de overheid. Of blockchain technologie zich breed gaat doorzetten, hangt af van hoe goed die uitdagingen worden opgelost.
Veelgestelde vragen
Kan een blockchain worden gehackt?
Een blockchain aanpassen is extreem moeilijk. Omdat duizenden computers tegelijk een kopie bijhouden, moet een aanvaller meer dan de helft van alle computers in het netwerk tegelijk overnemen. Dat is in de praktijk vrijwel onmogelijk bij grote netwerken. Kleinere blockchains zijn wel kwetsbaarder.
Wie beheert een blockchain?
Een publieke blockchain wordt niet beheerd door één persoon of organisatie. Het netwerk zelf, bestaande uit alle deelnemers samen, houdt alles bij en controleert nieuwe transacties. Er bestaat ook een private blockchain, waarbij een bedrijf of organisatie toegang beperkt tot een vaste groep deelnemers.
Wat is een slim contract binnen blockchain?
Een slim contract is een stukje computercode dat automatisch wordt uitgevoerd zodra aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Dat contract staat opgeslagen in de blockchain. Een voorbeeld: een betaling wordt automatisch vrijgegeven zodra een pakket is afgeleverd, zonder dat daar een mens aan te pas komt.
Is blockchain anoniem?
Blockchain is niet volledig anoniem, maar wel pseudoniem. Transacties zijn openbaar zichtbaar in de keten, maar zijn gekoppeld aan een code in plaats van een naam. Met genoeg informatie kan die code soms toch worden herleid naar een persoon. Volledige anonimiteit biedt blockchain dus niet automatisch.
Geef een reactie