Afkomst zegt iets over waar je roots liggen, maar het vertelt niet het hele verhaal van wie je bent. Toch speelt het een grote rol in hoe mensen zichzelf zien en hoe anderen naar hen kijken. Voor sommigen is het een bron van trots. Voor anderen voelt het als een stempel dat ze maar moeilijk kwijtraken. Journalist en auteur Raounak Khaddari, geboren in Amsterdam en opgegroeid in Almere, schrijft en spreekt regelmatig over hoe herkomst iemands leven kleurt. Ze laat zien dat afkomst niet simpel is. Het raakt aan identiteit, gemeenschap en de manier waarop je in de wereld staat.
Wat je meekrijgt van huis
Iedereen groeit op met bepaalde gewoonten, verhalen en waarden. Die krijg je mee van je familie, je buurt en de cultuur waarin je opgroeit. Dat is niet iets wat je zelf kiest, maar het vormt je wel. Kinderen die opgroeien in een gezin waar veel gelezen wordt, ontwikkelen vaak een liefde voor boeken. Kinderen die opgroeien met meerdere talen, leren vroeg dat de wereld groter is dan één manier van praten en denken. Wat je van huis meekrijgt, werkt door in hoe je denkt, hoe je communiceert en wat je belangrijk vindt. Dat geldt voor iedereen, ongeacht het land waar je voorouders vandaan komen.
Herkomst en identiteit zijn niet hetzelfde
Veel mensen verwarren herkomst met identiteit. Je kunt Marokkaanse ouders hebben en je volledig thuis voelen in Nederland. Je kunt in Suriname geboren zijn en je meer verbonden voelen met Amsterdam dan met Paramaribo. Identiteit is iets dat je zelf opbouwt, op basis van ervaringen, keuzes en mensen om je heen. Je roots zijn een vertrekpunt, geen eindpunt. Toch wordt herkomst in de samenleving vaak gebruikt om mensen in een hokje te plaatsen. De vraag “maar waar kom je écht vandaan?” is voor veel mensen met een migratieachtergrond een bekende ervaring. Die vraag suggereert dat je niet echt hier hoort, ook al ben je hier geboren en getogen. Dat doet iets met je gevoel van erbij horen.
De rol van afkomst in de samenleving
Onderzoek laat zien dat achternaam en herkomst invloed hebben op kansen in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Mensen met een niet-westerse naam maken minder kans op een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek, ook als hun cv precies hetzelfde is als dat van iemand met een typisch Nederlandse naam. Dat heet structurele ongelijkheid en het heeft te maken met vooroordelen die mensen soms niet eens bewust hebben. Tegelijkertijd zijn er veel mensen die juist kracht halen uit hun achtergrond. Ze verbinden twee werelden, spreken meerdere talen en begrijpen verschillende culturen van binnenuit. Dat is een gave die in een diverse samenleving veel waard is.
Trots op je achtergrond zonder er door beperkt te worden
Steeds meer mensen kiezen er bewust voor om hun achtergrond te omarmen. Ze zijn nieuwsgierig naar de geschiedenis van hun familie, leren de taal van hun voorouders of reizen naar het land van herkomst van hun ouders of grootouders. Dat zoeken naar wortels geeft velen een sterker gevoel van wie ze zijn. Tegelijkertijd groeit het besef dat je niet alles hoeft mee te nemen wat er in een cultuur of familiegeschiedenis zit. Je mag zelf bepalen wat je doorgeeft en wat je loslaat. Trots op je achtergrond betekent niet dat je alles klakkeloos overneemt. Het betekent dat je weet waar je vandaan komt en van daaruit je eigen weg kiest. Dat is voor iedereen een persoonlijk proces, zonder een vast antwoord.
Veelgestelde vragen
Heeft afkomst invloed op je kansen in het leven?
Ja, afkomst kan invloed hebben op je kansen, maar dat is niet onveranderlijk. Onderzoek wijst uit dat mensen met een bepaalde achternaam of herkomst soms minder snel worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Tegelijkertijd spelen opleiding, netwerk en persoonlijke vaardigheden ook een grote rol. Bewustzijn van deze ongelijkheid is de eerste stap naar verandering.
Hoe praat je met kinderen over hun roots?
Kinderen vinden het fijn als je eerlijk en open bent over waar de familie vandaan komt. Vertel verhalen over grootouders, laat foto’s zien of kook samen een gerecht uit het land van herkomst. Zo voelen kinderen verbinding met hun achtergrond, zonder dat het iets is om bang voor te zijn of trots op te moeten zijn.
Wat als je weinig weet over de herkomst van je familie?
Veel mensen weten maar weinig over de achtergrond van hun voorouders, soms door oorlog, migratie of familiegeheimen. Je kunt zelf op onderzoek gaan via familiearchieven, DNA-tests of door gesprekken te voeren met oudere familieleden. Wat je ontdekt, hoeft niet je hele leven te veranderen, maar het kan wel iets verduidelijken over wie je bent.
Geef een reactie